afsè, fsè
από,αξε || dèla èssu-mu, ti èkho (afse) tikanène = έλα στο σπίτι μου, τα έχω όλα• afse fsomì = του ψωμιού; afs'emà = από εμάς; arni afse pènte mìnu = αρνί πέντε μηνών• daftilìdi afse asìmi (asimègno) = ασημένιο δαχτυλίδι; fs'emèra eplonni = την ημέρα κοιμάται• esù vromì afse skòrdo = βρωμάς σκόρδο• gòmose to spìti (afse) sitàri = γέμισε το σπίτι με σιτηρά

as
προς || as èna, as èna = ένας προς έναν• as ti stràda = από το δρόμο• as to spìti = από το σπίτι

is, es, 's, se
σε || ton èpiake vràdi is mìa khòra = τον έπιασε το βράδυ σε ένα χωριό• es tin agglisìa = στην εκκλησία• ες τι παμε; = πώς τα πάμε; jurìzo se èna khròno = θα επιστρέψω (σε) ένα χρόνο• kàllion na diavùte nìfta apànu st'àkhiro 's èna spìti grò pàra akàu st'astèria = καλύτερα να περάσετε τη νύχτα πάνω από τον άχυρο σε ένα υγρό σπίτι παρά κάτω από τα αστέρια.

apò, apù, pu
από || to èkhasa pombrò = το έχασα μπροστά μου• piàgo-to apò pànu = πάρε το από πάνω• apò tòa pu s'ìda = από τότε που σε είδα• ìme apù Martàna = είμαι από το Martano• èrcome apù Martàna = κατάγομαι από το Martano• o ghèno apù Zuddhìnu = οι άνθρωποι του Zollino• aputtu 's alìo = σύντομα; apu ttù rtèa = από αυτήν την πλευρά• nghelùsane pu 's emena = με γέλασαν• plèo làrga pu Luppìu = πιο μακριά από το Λέτσε

jà, ghià
για || an de ghia 'mèna, 'mas ìkhe fàonta òlu ce dìu = αν δεν ήμουν εγώ θα μας είχε φάει και τους δύο• evò, ìpe, en èrkome jà macàda, ti stèo ce travudò = εγώ, είπε, δεν έρχομαι καθόλου, γιατί τραγουδάω.

ma
με || ma mèna = μαζί μου

ris, ròs, rosa, os
έως || ris sto Vràni = μέχρι Borgagne• rìsa ta ìkha kùkkia = όσο τα είχα κοντά• ròs to vràdi = μέχρι το βράδυ• ròsa es Terentò = μέχρι το Οτράντο

anu, apanu, apà
πάνω || klàfsete, òla ta stèria ànu s'emèna, klàfsete lisària = κλάψτε, όλοι εσείς αστέρια πάνω από μένα, κλάψτε πέτρες• apà' sto grovàtti = πάνω στο κρεβάτι

akàu, kau
κάτω || akàu sto Vràni = κάτω από τον Borgagne; m'òvale (mu èvale) 'kàu sta poja = με έβαλε κάτω από τα πόδια•

artèa
προς || artèa 's kascignana = προς Castrignano (των Ελλήνων)• rtèa 's ti kalimèra = προς Calimera;

mesa, mes
ανάμεσα || ton ìda mes sto jèno = τον είδα ανάμεσα στους ανθρώπους• ìtele na crivistùme mèsa sta hkòrta = ήθελε να κρυφτούμε ανάμεσα στα χόρτα.

ston, stin, sto, stus, stes, sta
στον, στην, στο ... || o Pètro àskose tin khèra, kanònise ston ìjo, evlòise ce ìpe = Ο Πέτρος σήκωσε το χέρι, κοίταξε τον ήλιο, ευλόγησε και είπε• tùo jùrise 'sti khòra-ttu = επέστρεψε στη χώρα του• c'epìrtane sto dàso afsilò = και πήγαν στο ψηλό δάσος;• armènu pulìsontà-o kalò stus patèru = τουλάχιστον να τον είχα πουλήσει καλά στους ιερείς. stes nìftes ma stèria = σε αστερόσκονες νύχτες•

atto, atti, attus, attes, atta
από τον, από την, από το ... || èrkome atto cìpo = έρχομαι από τον κήπο• èrkome attin agglisìa = έρχομαι από την εκκλησία. m'òrkete atti kardìa = μου έρχεται από την καρδιά. èna attus antròpu ìpe = ένας από τους άνδρες είπε. mìa attes ghinèche eskòsi = μία από τις γυναίκες σηκώθηκε. t'òpese o zukkàli atta khèria = του έπεσε η κατσαρόλα από τα χέρια.

j'o j'i j'us j'es (ja tes) j'a (ja ta)
για τον, για την, για το ... || c'essòfise j'o ppòno = και πέθανε για τον πόνο• c'èkhase i ciofàli j'i ghinèca-ttu = και έχασε το κεφάλι του για τη γυναίκα του• u vvòrase o rùhko j'us kàrzu = του αγόρασε το ύφασμα (πράγμα) για το παντελόνι του

m'o, m'i, m'us, m'es, m'a (ma ta)
με τον, με την, με το ... || Esù, mo rusùni-su ìse plèon afsilò = εσύ, με το ρουθούνι σου είσαι πιο ακριβός•Esù, mo rusùni-su ìse plèon afsilò = εσύ, με το ρουθούνι σου είσαι πιο ψηλός•demèni mo scinì es to porài = δεμένος με σχοινί στην ελιά•a koràfi min avìna = ένα χωράφι με το βρώσιμο•eghiùrise mus kofìnu gomàu sìka = γύρισε με τα καλάθια γεμάτα σύκα•a' cce plòse mes òrnise = πήγαινε να κοιμηθείς με τις κότες• ènna pratìsi dìu òre ma (me ta) podia =πρέπει να περπατήσεις δύο ώρες με τα πόδια.


elenco