Ελληνικές Rίζες: η πύλη του γρίκου του Σαλέντο> 🇮🇹

Επιρρηματικές αναφορές, σύνδεσμοι, προθέσεις ...
🇮🇹 "Εκφράσεις " του χρόνου

aftè attè
χθες || èchi apò aftè ca e' nnoìome calà = έχει από χθες και δεν αισθάνομαι καλά. = È da ieri che non mi sento bene.

aftè sto vrài
χθες το βράδυ || èvala t'àcho ss'apalò apò 'tte sto vrài = έβαλα τα μπιζέλια να μουλιάσουν από χθες το βράδυ. = Ho messo i fagioli a mollo da ieri sera.

aputt'olìo
σε λίγο ||

àrte, àrtena,
τώρα (tóra) || eddiàvice àrtena àrtena = πέρασε ακριβώς τώρα. àrte catarrèftu! - na pesàno an 'n ène (an den ène) alìssia = άρτε κατάραφτου! - να πεθάνω αν δεν είναι (αν δεν είναι) αλήθεια.

àrte ampì
πριν, στο παρελθόν || cio pu ecàmamo arte ampì = αυτό που κάναμε παλιότερα.

àrte pornà
αυτό το πρωί || attepornà o cerò ìstiche màvro, ìche tòssa sìnneva ce en ècame mìa rrànta nerò = σήμερα το πρωί ο ουρανός ήταν μαύρος, υπήρχαν πολλά σύννεφα και δεν έπεσε ούτε μια σταγόνα νερό.

attè sto pornò
χθες το πρωί || aftè sto pornò ìstice calà, epìrte 's campàgna, aftè sto vrài istìce 's to grovàtti mi (me tin) ttèrmasi = χθες το πρωί ήταν καλά, πήγε στην υπαίθρια κατοικία, χθες το βράδυ ήταν στο κρεβάτι με πυρετό.

àrte vrài, attevrài
απόψε || a ccài o bràvo attevrài fèrno an òrrio rùdi ce o ttròme = αν είσαι καλός απόψε θα φέρω ένα ωραίο ρόδι και θα το φάμε.

àvri
αύριο (ávrio) || àvri pào na nazitìso aderfì-mmu pu stèi ja spìti es coriàna ce tis pèrno 'a cofìni arùddia = αύριο θα πάω να επισκεφτώ την αδερφή μου που μένει στο Corigliano και θα της πάρω ένα καλάθι με ρόδια.

cai mèri
κάθε μέρα || cài mèri piànno 'a pìgnulo ce cànno mìa puntùra = κάθε μέρα παίρνω ένα χάπι και κάνω μια ενέσιμη προσαρμογή.

cai mìna
κάθε μήνα || cài mìna èchi e ciuriacè-ttu = κάθε μήνα έχει τις δικές του Κυριακές.

cai khròno
κάθε χρόνο ( || èrchete àtti Germàgna cài chròno u Cristù = έρχεται από τη Γερμανία κάθε χρόνο για τα Χριστούγεννα.

cài addomàta
κάθε εβδομάδα || cài addomàta pài es Luppìu ce voràzi tòsso rùcho = κάθε εβδομάδα πηγαίνει στη Λέτσε και αγοράζει πολλά πράγματα.

caitòsso
κάθε τόσο || cài tòsso m'òrcete stennù ti pèrsi su dànisa pettìnta chijàe lìre, ma pistèo ca 'sù o llimònise = κάθε τόσο θυμάμαι ότι πέρυσι σου δανείστηκα πεντήκοντα χιλιάδες λίρες, αλλά νομίζω ότι το ξέχασες.

caitòssonna
κάθε τόσο || ce 'sù fumèi? - caitòssonna = και εσύ καπνίζεις; - κάθε τόσο.

depòi
μετά || depòi èrcome evò = έρχομαι μετά.

ecì pu cì , ecipucì
ξαφνικά || ìstica caimmèno ambrò sto spìti-mmu ce, cì pu cì, ton ìda ca ìbbie fèonta ecirtèa sta frèata = ήμουν καθισμένος κοντά στο σπίτι μου και ξαφνικά τον είδα να τρέχει προς τα ποζέλες (τα πηγάδια).

efsèfni
ξαφνικά, αμέσως || efsèfni èdrame = άρπαξε αμέσως.

fèo
φέτος, αυτό το έτος || fàe, fàe sìca, fèo ìne poddhì calà! = φάε, φάε σύκα, φέτος είναι πολύ νόστιμα!

fèo p'òrchete
το επόμενο έτος || fèo p'òrchete en essèrome pos èrcutte = τον επόμενο χρόνο δεν ξέρουμε πώς θα είναι (έρχονται).

ìmisi nìtta
μεσάνυχτα || imisinìtta ce ìmasto ancòra sti ttàlassa = μεσάνυχτα και ακόμα ήμασταν στην θάλασσα.

mesàvri
μεθαύριο || ìpe i màna-mmu ca i Peppìna mesàvri enna taràssi ce e' ssòz'èrchete jacài gnìzi na stiàsi a rùcha-tti = είπε η μητέρα μου ότι η Giuseppina μεθαύριο πρέπει να φύγει και δεν μπορεί να έρθει επειδή πρέπει να ετοιμάσει τα πράγματά της (να τακτοποιήσει τα πράγματά της).

mìnti pèrsi
πριν από τρία χρόνια ( || pèrsi, propèrsi ce mintipropèrsi epìrtamo es ti tàlassa, fèto pàme sti mmontàgna = πέρυσι, πριν από δύο χρόνια και πριν από τρία χρόνια πήγαμε στη θάλασσα, φέτος πάμε στο βουνό.

minti proftè
πριν από τρεις || mu telefònise mintiproftè ce depòi e tton ìcusa plèo = με κάλεσε τρεις μέρες πριν και μετά δεν τον άκουσα πια.

minti mesàvri
σε τρεις μέρες, αντιμεθαύριο || estàzi mintimesàvri sti Ròmi mon (me ton) aroplàno = έρχεται σε τρεις μέρες στη Ρώμη με αεροπλάνο.

misciamèra
μεσημέρι || misciamèra ce steme ancora ettù! = μεσημέρι και είμαστε ακόμα εδώ!

pànta
πάντα || vastò pànta a ponocèfalo = έχω πάντα πονοκέφαλο.

pèrsi
πέρσι || pèrsi enòsamo tòssa sìca = πέρυσι μαζέψαμε πολλά σύκα.

pinnà, fìssa
συχνά || esù pu i ttorì pivnà, cherètisò-mmu-ti = εσύ που την βλέπεις συχνά, χαιρετίσε μου την. Σκρίβι σπέσο! = γράφε συχνά!

proftè
προχτές || proftè ìda a puddhì mèa mèa, àramo pos fonàzi = προχθές είδα ένα τεράστιο πουλί, ποιος ξέρει πώς λέγεται;

pròi, prìda
πριν || Pròi enna fài ta cuccìa, depòi tròi o crèa = πρώτα πρέπει να φας τα κουκία, μετά τρως το κρέας.

promìnti mesàvri
σε τέσσερις μέρες || n. e.

promìnti pèrsi
πριν από τέσσερα χρόνια || n. e.

promìnti proftè
πριν από τέσσερις μέρες || n. e.

propèrsi
πριν από δύο || propèrsi evàsta ena màstara poddhì calò = πριν από δύο χρόνια είχε έναν πολύ καλό δάσκαλο.

sìmberi
σήμερα || an aftè m'ùpe ìu, jatì sìmberi mu lèi an àddho pràma; = αν μου είπες έτσι χθες, γιατί σήμερα μου λες κάτι;

tòa, tòte
τότε || apò tòa pu èchasa esèna èchasa i fsikhì-mmu = αφού σε έχασα, έχασα την ψυχή μου.

tòsso, tòssonna
ξαφνικά || tòsso escòsi ce 'pìrte apode = ξαφνικά σηκώθηκε και έφυγε.


elenco

2012-2026
© www.rizegrike.com