ambrò, mbrò, antìa
προς τα εμπρός, ευθεία || Ambrò 's to Teò = μπροστά στον Θεό. Ambrò 's o frèa = κοντά στον πηγαδάκι. M'ùpe (mu ìpe) ca on ìdane ambrò sto spìti-tti = μου είπε ότι τον είδαν κοντά στο σπίτι της (της ίδιας). Àmo pànta ambrò ce depòi vòta = πήγαινε πάντα μπροστά και μετά στρίβε.

apànu, pànu ,apà
πάνω || Àmo apà sti llàmmia ce scìsse ta sìka, na kàome skàddia jo scimòna = πήγαινε στο μπαλκόνι και σπάσε τα σύκα, ώστε να κάνουμε ξερά σύκα για τον χειμώνα. Guàle o scìddho pu ndèviche apànu sto grovàtti = απώθησε τον σκύλο που ανέβηκε στο κρεβάτι.

kau, akàu
κάτω || Ambuttìsti es ti tàlassa ce kkadèviche akàu kàu = βύθισε τον εαυτό του στη θάλασσα και κατέβηκε προς τα κάτω.

stamèsa, mèsa
στη μέση || èsire ce èbbiche 's t'amèsa mèsa = τράβηξε και χτύπησε στο κέντρο (και πήρε στο κέντρο). Pòs to ìde mes ti ttàlassa encìgnase na fonàsi = όταν τον είδε στη μέση της θάλασσας, άρχισε να φωνάζει.

ampì
πίσω || Jurìzome ampì! = γυρίζουμε πίσω! Ampì stin pòrta = πίσω από την πόρτα. Tòsso cerò ampì = πολύ καιρό πριν; àrte ampì = πριν λίγο. Ampì 'ss alìo cerò = μετά από λίγο. Ecimpì = πίσω. Apo-mpì = από πίσω. Ampì se mèa, ampì-mmu = πίσω μου. Ampisinò = τελευταίος. Àmone ampì sto cìpo a ttèli no (na to) vrìki = πήγαινε πίσω στον κήπο αν θες να το βρεις.

tartèa artea
ευθεία, προς || Tin ivrìkane artèa es Luppìu = την βρήκανε κοντά στη Λέτσε. Artèa pànu = προς τα πάνω. Etturtèa = από αυτήν την πλευρά. Artèa mbrò = προς τα εμπρός; Artèa kàtu = προς τα κάτω. Àmo (t)artèa (t)artèa = πήγαινε ευθεία ευθεία.

anàpoda
ανάποδα || Vàle-to anàpota = βάλ' το ανάποδα.

puttù
από 'δω || Na min diavì apucì, diàva 'puttù = μην περνάς από εκεί, περνά από δω.

pùpeti
πουθενά || Ma cìo e' ppào pùpeti = με αυτόν δεν πηγαίνω πουθενά. A ttèli na pài pùpeti, pè-mmu-to! = αν θες να πας κάπου, πες μου!

pukanè, pukanène
παντού || Ma sèna pào pukanène = μαζί σου πηγαίνω παντού. Dòke bàndo pukalùtte = τρέχω παντού.

epù, pu
πού || Cìo na pài epù tèli, ma manekhò-ttu = ας πάει όπου θέλει, αλλά μόνος του.

epusimà
που ακριβώς, σε ποιο σημείο || epusimà ton ìde? = πού τον είδες (κοντά πού τον είδες).

apùtte,pùtte
από πού || Apùtte stè ce milà = από πού μιλάς. Apùtten stè c'èrkese = από πού έρχεσαι. Apùtten èrkete èrkete, emèa en ekkidèi = από πού έρχεται έρχεται, δεν με νοιάζει.

làrga, kùkkia
μακριά, κοντά || Estèi poddhì makrèa o spìti-ssu? - dègghe estèi ettusimà = είναι μακριά το σπίτι σου; - πες μου πόσο μακριά είναι.

macrèa, simà
μακριά, κοντά || Estèi poddhì làrga ap'uttù? - dègghe, estèi kùkkia = είναι μακριά από εδώ; - όχι, είναι κοντά.

ettusimà
εδώ κοντά || Stèi makrèa ja spìti? - dègghe, stèi 'ttusimà = μένει μακριά από το σπίτι; - όχι, μένει (είναι) εδώ κοντά.

ettù òde
εδώ || Ce cìo pu m'egàpa 'en ène òde, epìrte ap'òde = και αυτόν που μ'αγαπούσε δεν είναι εδώ, έφυγε (έφυγε από εδώ). Ettù mìa forà òli emilùsane grìka = εδώ παλιά όλοι μιλούσανε γρικά.

ettupànu
εδώ πάνω || Attupànu (apò ettupànu) efènete tikanène = από εδώ πάνω φαίνεται όλα. Ettupànu en ìmesta tìpoti = σε αυτή τη γη (εδώ παραπάνω) δεν είμαστε τίποτα.

ettucàu
εδώ κάτω || 'ttukàu sta katòja ène pànta frìsco, òcce es to kalocèri = εδώ κάτω στα υπόγεια είναι πάντα; δροσερό, ακόμα και το καλοκαίρι.

ettumbrò
εδώ μπροστά || n. e.

ettumpì
εδώ πίσω || n. e.

pupanu
πάνω || Apupànu i llàmmia efènete i tàlassa = από πάνω του μπαλκονιού φαίνεται η θάλασσα.

panucàtu
ανάποδα || Evàlane òlo panukàtu (apànu ce acàu) = άλλαξαν τα πάνω κάτω (έβαλαν όλα στην ανάποδη).

ettumpì
εδώ πίσω || Dèla ttumpì sto manzanèmi ca e' ccànni ànemo = έλα πίσω από τη μηλιά να είσαι καλυμμένος από τον αέρα.

ettumèsa
εδώ στο έδαφος || Ettumèsa en èkhi tìpoti = εδώ στη μέση δεν υπάρχει τίποτα.

ecì, ecìna
εκεί || n. e.

ecipanu
εκεί πάνω || Ecipànu ekhì èna pu pànta mas kanonì = εκεί πάνω υπάρχει κάποιος που μας παρατηρεί πάντα.

ecikau
κάτω εκεί || 'pu stèi o koràfi-ssu? - ecikàu sto Vràni = πού είναι ο αγρός σου; - εκεί κάτω στο Βράνι.

ecimpì
εκεί πίσω || Cimpì sto cìpo-mmu èxi mian òria sucèa = πίσω από τον κήπο μου έχει ένα ωραίο δέντρο συκιά.

ecimbrò
εκεί μπροστά || n. e.

apucì
από κει || n. e.

ecisimà
εκεί κοντά || T'àddha dìu estèune ecisimà = οι άλλοι δύο είναι εκεί κοντά.

pleon ambrò
πιο μπροστά || Pài kalà ettusimà? - àmo plèon ambrò an àddho spirì = είναι καλά εδώ κοντά; - προχωρήστε λίγο ακόμα.

pleon ampì
πιο πίσω || iù? - epìrte pòddhin ambrò ghiùriso ampì = Έτσι;- πήγες πολύ μακριά, πήγαινε πίσω

etturtèa
από αυτήν την πλευρά || ti cànni ecirtèa manekhò-ssu? dèla etturtèa ma mas = τι κάνεις μόνος σου από εκείνη την πλευρά; έλα με αυτό τον τρόπο μαζί μας.

ettòssu
εδώ μέσα || S’ùpa (su ìpa) non (na ton) vàli ettòssu, jatì on èvale ecèssu? = Σου είπα να το βάλεις εδώ, γιατί το έβαλες εκεί μέσα;

ecèssu
εκεί μέσα || o lìko èvale o rusùni plèon ec'èssu = ο λύκος έβαλε τη μύτη του πιο μέσα.

ecirtèa
από εκείνη την πλευρά || Ton vrìkane ecirtèa es Luppìu = τον βρήκαν στα μέρη της Λέτσε.

pumpì
πίσω || Eklàsti i ròta pompì = έσπασε ο πίσω τροχός.

pumbrò
μπροστά || Dèla pombrò! etorìete càddhio = έλα μπροστά! φαίνεται καλύτερα.

apucèssu
από μέσα || n. e.

èssu
στο σπίτι (μέσα) || àmo èssu-su, ce 'vò pào èssu-mu = πήγαινε στο σπίτι σου και θα πάω (πάω) στο σπίτι μου.

èzzu
έξω || Estè c'èrkete apòzzu = έρχεται απ' έξω.

ciapèzzu
εκεί έξω || Èggua ciapèzzu! = βγες έξω!

||


elenco