grico: lingua, cultura, tradizioni nei brani grichi di Martano


Ma ìkhe tòssu fùrnu mìa forà	αλλά μια φορά υπήρχαν πολλοί φούρνοι
mes to paìsi.	στο χωριό.
Cini ìane furnàri kalì,	Εκείνοι ήταν καλοί φούρναρηδες,
ekànnane fsomì kalò.	έκαναν καλό ψωμί
Emì kànnamo ecì.	Εμείς το κάναμε εκεί.
Ettù sto palài t'ùkhe o fùrno,	Εδώ στο παλάτι υπήρχε φούρνος,
pu cimpì, to mèro pu cistèa,	πίσω από εκεί, από τη μεριά εκείνη,
'ttu ston dùka pànta.	Εδώ στο παλάτι του δούκα, πάντα...
Ecimpì, via Nizza,	Πίσω από εκεί, στη Via Nizza,
via Nìzza ekùi?	Via Nizza λέγεται;
Via Nìzza!	Ναι, τη λένε Via Nizza.
Ikhe o fùrno ...	Υπήρχε φούρνος εκεί!
Ce tùi Furnàri us lèune de!	Και τους λένε "Furnari", έτσι;
Furnàri!	"Furnàri!".
Bah, furnàri ...	Μπα, φούρναρηδες...
Furnàru ìkhe tòssu, ìkhe.	Υπήρχαν πολλοί φούρναρηδες, υπήρχαν.
Si, ìkhe tòssu.	Ναι, υπήρχαν πολλοί.
Pàsso, pàsso fse cìu	Κάθε, κάθε μικροαριστοκράτης
ìkhe o fùrno, de!	είχε το φούρνο, έτσι!
Jakài, jakài ìkha' n'àkhune	γιατί θα έπρεπε να έχουν,
forsi ka ìkha' n'us èkhune ...	μήπως έπρεπε να έχουν...
ka ìkha na polemìsune	που έπρεπε να δουλεύουν για εκείνους,
ìkha' na kàne pùru o fsomì ecì.	έπρεπε να φτιάχνουν και το ψωμί εκεί.
E signùri, de! E signùri.	Οι κυρίες, όχι! Οι κύριοι.
Poi ìkhe ...	Και μετά υπήρχαν...
Pànta ecì ènghizze na pane.	Πάντα εκεί χρειαζόταν να πηγαίνουν.
... o dùka.	... ο δούκας.
Ikhe o duka, ìkhe o kòmi,	Υπήρχε ο δούκας, υπήρχε ο Κόμης,
ìkhe o kurìna, ìkhe, ìkhe pùru ...	υπήρχε η Κορίνα, υπήρχε, υπήρχε και...
ma òli cìni, ka pùru tùo ka ìstinne ettu sumà,	αλλά όλοι αυτοί, ακόμα και αυτός που ήταν εδώ κοντά
tùo, o Markùcci, 'ttu,	αυτός, Μαρκούτσι, εδώ,
en ìa cìo fòrzi o patrùna,	ίσως δεν ήταν ο ιδιοκτήτης,
ma ìan' an artommèa, forzi o conte,	αλλά ήταν ένας ευγενής, ίσως ο κόμης,
en efsèro tis ìane.	δεν ξέρω ποιος ήταν.
Pànta atto palài ...	Πάντα από το παλάτι...
Pànta apò sto palài	πάντα από το παλάτι
... ìone ...	ήταν.
Ma ìkhe, ìkhe o fùrno o mèscio Pavlùccio ...	Αλλά υπήρχε, ο μάστορας Pavluccio είχε τον φούρνο,
Fùffa ìone cìo. O Fùffa.	τον Φούφα τον έλεγαν. Φούφα.
En efsèro an ìkhe pùro o fùrno cìo,	Δεν ξέρω αν είχε κι αυτός έναν φούρνο,
però, pànta ka ìkhane stiàsonta,	αλλά πάντα που είχαν επιδιορθώσει,
forzi depòi e' rènde ...	ίσως μετά δεν ήταν τόσο επικερδής...
ce ekama pùru kanèan àddho	και έφτιαξαν και άλλον.
Ton ìfsere esù o fùrno ...	Γνώριζες εσύ το φούρνο...
U mèsciu Pavlucciu?	Του "μεσιό Παολούκκιου";
En èkho sten nù mànku pu ène plèo!	Δεν έχω στο μυαλό μου πού είναι πια!
Epù ène!	Πού είναι!
Ekhi o Stomèo, cìo ka èkame ...	Υπάρχει ο Στομέος που έφτιαξε...
o palài ...	το παλάτι...
Si, si, si, si si efsèro, cistèa.	Ναι, ναι, ναι, ναι, ξέρω, από εκείνη τη μεριά.
... ci simà pròbbio, spiccèi o palài	..κοντά ακριβώς, τελειώνει το παλάτι,
ce ène ci simà ...	και είναι εκεί κοντά...
ìkhe o furno ecì. Ikhe o fùrno.	υπήρχε ο φούρνος εκεί. Υπήρχε ο φούρνος.
Ce e' cìo u mèsciu Pavlùcciu.	Και είναι αυτός του μαέστρου Παολούκκιου.
Eh, ce ambrò ìkhe	Και, εμπρός... υπήρχε
cìo atto kopìto.	εκείνος του Κόπιτου.
Eh, cìo ìa tu kopìtu!	Ναι, εκείνος ήταν του Κόπιτου.
Ecistèa pu stète esì.	Από εκείνη τη μεριά που μένετε εσείς.
Ce pòi ampì stin agglisìa en ìkhe an àddho?	Και μετά πίσω από την εκκλησία δεν υπήρχε άλλος;
Stin agglisìa pròbbio ìkhe an àddho.	Κοντά στην εκκλησία υπήρχε ένας άλλος.
Ikhe an àddho	Υπήρχε ένας άλλος
ka ìkhe o Trùmba ecèssu.	που ήταν ο (οδηγούσε τον φούρνο) Τρούμπα εκεί μέσα.
Ce depòi? En ìkhe àddhu?	Και μετά δεν υπήρχαν άλλοι;
Ikhe an àddho 'ttu sumà ste mònike,	Υπήρχε ένας άλλος εδώ κοντά στις μοναχές,
ka ecèssu ìkhe o Marza,	που εκεί μέσα ήταν (δούλεψε) ο Μάρζας, ο Μάρζας,
ecèssu ìkhe o Marza,	αλλά πάντα εξαρτιόνταν από αυτούς (τους κύριους), ε!
ma pànta afse cìu dipendèane eh!