grico: lingua, cultura, tradizioni nei brani grichi di Martano


Ce o nànni-ssu pos ton lèane?	Και ο παππούς σου πώς τον έλεγαν;
O nànni-mmu? Eh, nànni!	Ο παππούς μου; Α, ο παππούς!
Eh nànni, nànni!	Α, παππού, παππού!
Nànni, cìo pos ìggue.	Παπού, πώς τον έλεγαν;
Pos to vrìzane?	Πώς τον ὑβρίζον (αποκαλούσαν);
Eh...	Εεε...
Ròcci?	Ròcci (Ρότσι);
Rocci, ròcci.	Ρότσι, Ρότσι.
Rocci, ìo cìo?	Ρότσι ήταν εκείνος ;
Si, ròcci ìo cìo,	Ναι, Ρότσι ήταν εκείνος ,
Ròcci.	Ρότσι.
Jakài cìo iò rocci.	Γιατί εκείνος ήταν Ρότσι.
Emì mòtti eskoddhistimòsto atti famìja,	Όταν χωριστήκαμε από την οικογένεια,
mòtti o ciùri-mu ermàsti depòi,	όταν ο πατέρας μου παντρεύτηκε μετά,
epìrte na polemìsi ecikàu sti lìmini,	πήγε να δουλέψει κάτω (προς) τη Λίμνη,
kàu sta ampèja, akàu Pasùlu.	κάτω από τις (στις) αμπελώνες, προς το Πάσολο.
Ce cìo ... Epìa tèssari, pènte giovanòtti.	Και εκείνος ... Πήγαν τέσσερις πέντε νεαροί άνδρες.
Paddhikàri!	Παλληκάρια!
Paddhikàrria, dekattà, dekottò khronò	Παλληκάρια, δεκαεπτά, δεκαοχτώ χρονών.
ce allòra epìrta na fàne cisimà	Και τότε πήγαιναν να φάνε κοντά
pu ìkhe ta klìmata demèna.	εκεί που ήταν δεμένα τα κλήματα.
Tòa ennònnan tikanène,	Τότε ένωναν (μαζεύονταν) όλα.
tòa nònnane klìmata, restùccia, tikanène.	Τότε μάζευαν κλήματα, άχυρο, τα πάντα.
Ràpi!	Ράπη (χαλαμιά)!
Ràpi!	Ράπη!
Enònnan tikanène,	Μάζευαν τα πάντα
jakài ìkhan na vàlune,	γιατί έπρεπε να βάλουν,
ìkhan na kàne, n'o vàlune sto fùrno,	έπρεπε να κάνουν, να βάλουν στο φούρνο (τροφοδοτήσουν το φούρνο),
ìkhane na marèfsune, ìkhan na kàne,	έπρεπε να μαγειρέψουν, έπρεπε να κάνουν,
nzòmma tikanè ibbìe o kalò, arte.	συνολικά τα πάντα πήγαιναν καλά τότε
Depòi ìrtane amerikàni	Μετά ήρθαν οι Αμερικανοί και, μείνε καλά!,
mas fèrane o petròjo ce [statte bonu] ce cìo,	μας έφεραν το πετρέλαιο και εκείνο,
ma cìo enghìzi na ...	με αυτό πρέπει (πρέπει να χρησιμοποιήσουμε),
O pesènome o stème artì,	ή πεθαίνουμε ή ήμαστε όρθιοι (ζούμε)
cìo enna kunzumèfsome, anfòrza.	αυτό πρέπει να καταναλώσουμε, αναγκαστικά.
Petròjo!	Πετρέλαιο!
Petròjo.	Πετρέλαιο!
De pòsso ka an èkhi ti,	Βλέπεις πόσο, αν έχεις το,
i ciminèa a spirì màvri su ffèune, su	το τζάκι λίγο μαύρο σου το αφαιρούν,
elèune: cinùria e nni kài!,	λένε: νέο πρέπει να το κάνεις!
envèce tòa plèo màvro ìone,	Αντίθετα πριν, όσο πιο μαύρο ήταν,
plèo kàddhio ìone,	καλύτερα ήταν,
[vuol dire] ka ìkhe na nàfsi.	διετύπωσε ότι είχες τι να καείς.
Ce allòra depòi	Και τότε μετά
ce ìkhe ìtta, ìtta cìna cì	υπήρχαν αυτά, αυτά τα πράγματα εκεί,
ìkhe ... itta klìma(ta),	υπήρχε ... εκείνα τα κλήματα,
ìtta klìmata demèna,	εκείνα τα κλήματα δεμένα,
ce ìde ka ci kàu ìkhe i passarèlla	και είδε ότι εκεί κάτω υπήρχαν τα ίχνη
pu diàvenne o rìzzo,	όπου πέρασε ένα σκαντζόχοιρος,
ce cìo ìpe:	και εκείνος είπε:
enna dì ka ttukau èkhi o rizzò?	"Θέλεις να δεις ότι εδώ κάτω υπάρχει ένας σκαντζόχοιρος;".
"O fessa ka ìse", elèane àddhi de!	"Ο ανόητος που είσαι", έλεγαν οι άλλοι, όχι!
"Ce ti tèlete na skummettèfsome?	"Και τι θέλετε να στοιχηματίσετε;
A quàrto krasì motti stàzume es	Ένα τέταρτο κρασιού όταν επιστρέφουμε σε
Martana, prìma ka na pàme èssu	Μάρτανα, πριν πάμε σπίτι,
o skummettème.	Σταθμεύουμε!
Evò kutèo ja olus tus àddhu,	Εγώ πληρώνω για όλους τους άλλους,
ce òlis àddhi ekkutèone mèa.	και όλοι οι άλλοι πληρώνουν για μένα.
Evò tèlo a bikkèri krasì manekhòn,	Εγώ Θέλω μόνο ένα ποτήρι κρασί,
n'o sìro". Ce m'i skommèssa ìkhe n'o sìri o krasì.	κερδίζοντας το". Και με το στοίχημα το έπρεπε να κερδίσει το κρασί.
Tòa o krasì ekkutète, akkutèato,	Τότε το κρασί πληρώνεται, πληρώνεται (μπορούσε να αγοραστεί),
kafè en ìkhe	καφέ δεν υπήρχε,
ka e Zìzzera ankòra ìkhe n'o vàli.	επειδή η Zìzzera έπρεπε ακόμα να το θέσει.
E Zìzzera ìone e protinì	Η Zizzera ήταν η πρώτη
pu èvale o kafè.	να βάλει το καφέ (που έσερνε καφέ στο μπαρ).